O zajęciach teatralnych dla dzieci, porady, dyskusje, scenariusze

Jasełka i ich geneza

25 czerwca 2015

geneza jasełekGdy mówimy o Bożym Narodzeniu, zazwyczaj nie mamy wątpliwości, co do tego, że mamy do czynienia z jednym z najważniejszych świąt, z którymi mamy do czynienia w ciągu roku. Wśród wielu tradycji z nim związanych szczególnie silna jest ta, która zakłada organizowanie bożonarodzeniowych przedstawień zwanych jasełkami. Ich historia jest imponująca i sięga czasów średniowiecza, jest przy tym ściśle związana z misteriami organizowanymi przez franciszkanów.

Samo słowo jasełka wywodzi się od określenia „jasła” oznaczającego żłób, tradycja nakazuje przy tym za pierwsze jasełka uznawać te, które w roku 1223 wystawił sam Franciszek z Asyżu. Treść przedstawień jasełkowych zawsze związana jest z narodzinami Chrystusa, choć w centrum zainteresowania odtwórców głównych ról oraz widzów znajdują się również działania Heroda. Początkowo przedstawienie wystawiano wykorzystując nieruchome figury. Z czasem zastąpiły je marionetki, a potem również aktorzy. Co ciekawe, historia jasełek ma swoje burzliwe karty, w osiemnastym wieku pojawił się bowiem zakaz ich wystawiania. Wydali go polscy biskupi, a sam sprzeciw wobec jasełek był spowodowany zmianami, jakie zachodziły w przedstawieniach zwiększającymi rolę postaci ludycznych.

Nadmierna ludowość podobała się jednak odbiorcom, w pewnym momencie okazało się więc, że jasełka wcale nie straciły na atrakcyjności, a jedyna zmiana wiązała się z tym, że zaczęto wystawiać je nie w świątyniach, jak miało to miejsce do tej pory, ale poza ich murami. Być może teatry ludowe o wędrownym charakterze nie byłyby więc na ziemiach polskich tak silne, gdyby nie decyzja biskupów. Jeśli chodzi o same scenariusze przedstawień, ich twórcy w zdecydowanej większości przypadków zachowywali anonimowość. Co więcej, jasełka miały często charakter gwarowy. Niekiedy okazywało się przy tym, że przedstawienia nawiązują do lokalnych wydarzeń i to właśnie one usuwają w cień historię o Świętej Rodzinie.

Ambroży Fusion

Fusce vel magna ligula, et lobortis dolor. Pellentesque est tortor, tincidunt euismod aliquam eget, porttitor non lacus. Sed vel massa leo. Morbi non mauris ullamcorper scelerisque nulla tristique mi a massa convallis cursus.